Michał Graczyk 

Rewolucja sztucznej inteligencji, nazywanej również AI (artificial intelligence) coraz bardziej wchodzi w nasze życie. Przez ostatnie dwa lata obserwowaliśmy istną eksplozję jej zastosowań i rozwoju. Google Gemini, Chat GPT, Grok, Meta AI i tak dalej… rzadziej sięgamy po przeszukiwanie w www.google.com czy w Wikipedii, skoro możemy dostać szybką i kompletną odpowiedź. Systemy maszynowego nauczania oraz sieci neuronowe stały się dostępne tak bardzo, że używa się ich nawet do wspierania grafiki gier komputerowych. Można więc zadać sobie pytanie: Rozejrzyj się wokół, spójrz przed siebie i pomyśl: czego nie można zastąpić działaniem AI? Ze względu na skalę zmian, mamy pełne prawo zacząć się obawiać o to, czy nasze obecne zawody i stanowiska pracy albo te, które chcemy zdobyć, nie są zagrożone przez AI. 

Zacznijmy może od danych ILO (Międzynarodowa Organizacja Pracy)  oraz Polskiego Instytutu Ekonomicznego. ILO podaje, że według prowadzonych przez nich badań, 5,5% stanowisk zostanie w pełni zautomatyzowana i zastąpiona przez AI. Kolejne 13,4% stanowisk będzie wspieranych przez AI. Aż 41% firm przewiduje redukcję etatów! 77% firm chce przekwalifikować lub podnieść kwalifikacje pracowników. 70% firm planuje zatrudnić pracowników umiejących projektować oraz udoskonalać narzędzia z użyciem AI. 

Przejdźmy teraz do danych udostępnionych przez Polski Instytut Ekonomiczny. W raporcie pod tytułem „AI na polskim rynku pracy” czytamy m. in. o tym, ile osób zostanie dotkniętych redukcjami etatów w Polsce. W 20 najbardziej zagrożonych zawodach pracuje ok. 20% pracowników (czyli co piąty pracownik) w Polsce, co przekłada się na 3,68 mln osób. Ponadto 80% z nich to osoby z wyższym wykształceniem, a ponad połowa to kobiety. Największy wpływ zmiany będą miały na województwo mazowieckie, gdzie dotkną one co trzeciego mieszkańca. Należy pamiętać, że nie jest to równoznaczne z utratą pracy.  

Poniżej lista zawodów najbardziej zagrożonych przez AI. Zawody zostały przedstawione w kolejności losowej. 

1. Specjaliści prawni 

Większość pracy prawników i asystentów prawnych polega na analizie dokumentów sądowych oraz biurowo – administracyjnych. Takie prace mogą być wykonywane efektywniej przez narzędzia AI do analizy danych.  

2. Telemarketerzy 

Telemarketing opiera się na powtarzalnych skryptach, które stale pojawiają się w rozmowach z klientami i które łatwo zautomatyzować. Do niedawna problemem była nienaturalność AI w konwersacjach, ale dzięki systemom przetwarzania naturalnego coraz trudniej rozpoznać, z kim rozmawiamy. 

3. Specjaliści od analizy danych  

AI w swoim pierwotnym założeniu jest programem zajmującym się analizą danych, więc naturalnie zaczyna zastępować m. in. statystyków. 

4. Obsługa klienta (pierwszego kontaktu) 

Większość problemów, z którymi dzwonią klienci, jest prosta i powtarzalna, co za tym idzie, można zastąpić człowieka programem z określonymi schematami działania oraz programem AI przetwarzającym język naturalny. 

5. Kasjerzy 

Już dziś wielu pracowników w największych sieciach sklepów spożywczych zastąpiły kasy samoobsługowe. Warto tu nadmienić, że to osłabiło już możliwości wpływu pracowników na pracodawców. 

6. Analitycy systemów komputerowych oraz programiści 

Mimo że obecnie programiści są pożądani przez duże firmy m. in. do pracy z modelami AI, to Polski Instytut Ekonomiczny uważa ich za jeden z zawodów najbardziej w przyszłości wystawionych na działanie AI. 

7. Sekretarze/sekretarki 

Rola sekretarza polega na ogół na analizie danych oraz ich przystępnym ukazaniu, co jest główną domeną AI. Podobnie jak stałe monitorowanie poczty lub innych stron internetowych. 

8. Korektorzy oraz redaktorzy 

Obecne systemy są w stanie wykrywać typowe błędy gramatyczne, interpunkcyjne, a nawet niespójność stylistyczną.  

9. Tłumacze  

Programy komputerowe takie jak Google Translate są nam wszystkim dobrze znane. Nowe modele AI uczą się z kontekstu oraz znają reguły gramatyczne, co pozwala adaptować je do roli tłumaczy. 

Obydwie organizacje opublikowały listę zawodów, które najbardziej nastawione na ekspozycje AI. Pełną listę można znaleźć na stronach:  

https://pie.net.pl/co-piaty-pracownik-w-polsce-wykonuje-zawod-najbardziej-wystawiony-na-wplyw-ai

https://www.livecareer.pl/zycie-zawodowe/jakie-zawody-zastapi-ai-raport

AI-na-polskim-rynku-pracy.pdf